Spis treści
Wielokrotnie pisaliśmy o tym, że ubywa polskiego schabowego. Mamy kryzys, który polega na głębokim spadku pogłowia świń w Polsce.
Spadek pogłowia świń to wieloletni problem
Ministerstwo rolnictwa przypomina, że zaczął się w latach 2006 – 2014, a każdy następny maksymalny stan pogłowia (tzw. apogeum cyklu świńskiego) był niższy od poprzedniego. W następnych latach sytuacja się nieznacznie poprawiła się.
- W grudniu 2017 r. pogłowie świń było większe niż w grudniu 2014 r. o 5,6 proc., ale w stosunku do stanu z grudnia 2006 r. było ono nadal o 37 proc. mniejsze.
- Kolejny maksymalny stan pogłowia wystąpił w grudniu 2019 r. (ok. 11,2 mln szt.) i był on większy niż w grudniu 2017 r. o 5,7 proc. i zbliżony do stanu z grudnia 2014 r.
Ostatnie lata (2020-2022) przyniosły kolejne pogłębienie się kryzysu na rynku mięsa wieprzowego. Niestabilna sytuacja na rynku pasz najpierw w wyniku pandemii, a potem wybuchu wojny na Ukrainie przyczyniła się do dalszej redukcja stad świń i spadek produkcji żywca. Tu resort rolnictwa przytacza kolejne dane. Pogłowie świń w grudniu 2022 r. wyniosło tylko 9,6 mln szt., a to oznacza, że spadło do poziomu z lat 50. XX w. i było o 18 proc. mniejsze niż w 2020 r.
Spadek pogłowia wystąpił we wszystkich grupach zwierząt, w tym
- loch o 27% do 592,6 tys. szt.,
- warchlaków o 19% do 2788,4 tys. szt.,
- prosiąt o 20% do 1891,4 tys. szt.
MRiRW: Głęboki spadek pogłowia loch i prosiąt wskazuje na bardzo niepokojące tendencje strukturalne, których skutki będą widoczne w kolejnych latach. W szczególności dotyczy to krajowej produkcji, która od wielu lat znajduje się w regresie, a import odgrywa coraz większą rolę w zaopatrzeniu gospodarstw rolnych w materiał hodowlany. W 2022 r. import żywca wyniósł 7,0 mln szt., wobec 7,2 mln szt. w 2020 r.
Dlaczego hodowla świń w Polsce kurczy się?
Spadek pogłowia świń w tak długim okresie wynika zdaniem ministerstwa z 2 powodów:
- pogarszająca się dochodowość chowu, która wyraża się zawężaniem się relacji cen skupu żywca do cen zbóż i pasz przemysłowych. W konsekwencji żywiec wieprzowy tanieje względem zbóż i mieszanek paszowych.
- relatywne drożenie prosiąt względem żywca wieprzowego. W rezultacie cena prosięcia miała coraz większy udział w cenie tucznika.
Bardziej rosły ceny najważniejszych składników kosztów produkcji niż cen skupu tuczników. Były już dopłaty do prosiąt, jesienią 2023 r. ministerstwo jeszcze pod wodzą Roberta Telusa przygotowało projekt programu, w którym chce podjąć kolejną próbę odwrócenia negatywnego trendu. Program 24 listopada trafił do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów na IV kwartał 2023 r.
Jak rząd chce odbudować pogłowie świń w Polsce?
Programu odbudowy pogłowia loch zakłada wdrożenie mechanizmu finansowego wpierającego nowe inwestycje w chlewnie loch oraz zasiedlanie chlewni, których zaprzestano produkcji oraz zniwelowanie barier administracyjnych utrudniających realizacje inwestycji polegających na budowie chlewni dla loch.
Z informacji zamieszczonych w wykazie wynika, że przewiduje się kredyt preferencyjny z przeznaczeniem na budowę, rozbudowę i modernizację chlewni, w tym instalację elektryczną i wodno-kanalizacyjną (roboty budowlane i zakup materiałów budowlanych). Aby zapewnić możliwość przeprowadzenia akcji kredytowej na poziomie ok. 2,4 mld zł (na tyle szacuje się 60% planowanych inwestycji) należałoby zabezpieczyć w PS WPR 2023-2027:
- na gwarancje - 384 mln zł.
- na dotacje na spłatę odsetek – 531 mln zł.
Drugą częścią wsparcia mają być dotacje (pomoc krajowa) z przeznaczeniem na zakup i instalację wyposażenia do wysokości 65% wartości zakupu lub leasingu maszyn, urządzeń i wyposażenia chlewni i jego instalacji, w tym koszty ogólne, z możliwością wypłaty zaliczki do 50% kosztów kwalifikowalnych. Planowana kwota dotacji na realizację programu w 2024 r. - 250 mln zł.
W pierwszym roku program ma mieć formę pilotażu i objąć zaledwie ok. 50 rolników. Przy zakładanym budżecie programu wynoszącym 250 mln zł maksymalna kwota dotacji na jednego beneficjenta może wynieść ok. 5,2 mln zł.
Kredyt i dotacja będą mogły być wykorzystywane łącznie bądź rozdzielnie (np. jeśli rolnik dysponuje obiektem i ma zamiar wznowić/zwiększyć produkcję świń – wówczas skorzysta tylko z dotacji).
Bariery utrudniające inwestycje w chlewnie loch - konieczność zmian w zakresie takim jak:
- skrócenie procesu uzyskiwania decyzji środowiskowych:
- wprowadzenie nieprzekraczalnego terminu na wydanie decyzji,
- związanie wójta/burmistrza/prezydenta miasta opiniami organów konsultujących,
- zastosowanie instytucji milczącego załatwienia sprawy,
- ograniczenie możliwości udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach administracyjnych,
- wprowadzenie przepisów wprowadzających sankcję dla organów pierwszej instancji w przypadku przewlekłego prowadzenia postępowania;
W projekcie wskazano na
- wyłączenie wymogu uzyskania decyzji środowiskowej w odniesieniu do inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku, w określonych przypadkach; proponuje się wprowadzenie ułatwień w zakresie przebudowy budynków inwentarskich związanych z poprawą dobrostanu zwierząt, polegających na zapewnieniu zwierzętom zwiększonej powierzchni bytowej - realizowane na podstawie zgłoszenia;
- doprecyzowanie pojęcia przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko - z przepisów powinno wynikać, że przedsięwzięcie do chowu/hodowli zwierząt to: obiekty chowu zwierząt oraz urządzenia/obiekty związane bezpośrednio z produkcją zwierzęcą, tj. związane z magazynowaniem paszy, magazynowaniem odchodów i odpadów, a nie np. obiekty socjalne; wprowadzenie definicji legalnej terenu wiejskiego;
- uproszczenia w zakresie budowy i lokalizacji biogazowni rolniczych w ramach ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu;
- zmiana wielkości minimalnej DJP dla produkcji zwierzęcej określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w sposób który ułatwi prowadzenie inwestycji w przypadku chowu/hodowli świń w liczbie większej niż 40 DJP.
![od 7 lat](https://s-nsk.ppstatic.pl/assets/nsk/v1.211.6/images/video_restrictions/7.webp)
Precz z Zielonym Ładem! - protest rolników w Warszawie
Dołącz do nas na Facebooku!
Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!
Kontakt z redakcją
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?